phone icon

0(312) 988 123

office location

Токтоналиев 96

Катышуучу болуу

“Түндүк” ведомстволор аралык иштешүү тутумуна (мындан ары – ВЭӨТ) кошулуу үчүн сизге төмөнкүлөрдү аткаруу керек болот:

1. "Түндүк” ВЭӨТкө кошулуу үчүн арызды толтуруу. Бул документти басып чыгарып, толтуруп, мамлекеттик органдын жетекчилигине кол койдуруп туруп “Электрондук өз ара аракеттенүү борбору” (“ЭӨБ”) мамлекеттик ишканасынын дарегине жөнөтүү зарыл.

Мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары үчүн «ЭӨБ» МИ менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим ;

Коммерциялык уюмдар үчүн «ЭӨБ» МИ менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим түзүү; аларда тараптардын “Түндүк” ВЭӨТкө кошулуудагы укуктары менен милдеттери жазылат;

1) серверди / минималдуу техникалык мүнөздөмөлөрү бар виртуалдык машинаны  даярдоо (Ubuntu 18.04 LTS, 64-bit, 8 GB RAM, 80GB freedisk space, бөлүп көрсөтүлгөн статикалык «ак» IP-дарек, талаптарды кененирээк сүрөттөө — мында).

2) эки электрондук санарип кол тамга жана бир негизги алып жүрүүчү (токен) Рутокен 2.0 алуу (кошумча маалымат «Инфоком» МИ расмий сайтында). Мындан соң зарыл болгон программалык камсыздоону андан ары тууралоо жана орнотуу үчүн “Электрондук өз ара аракеттенүү борбору” МИ кызматкерлери менен байланышуу керек;

3) өзүнүн маалыматтык тутумун Ведомстволук өз ара аракеттенүүнүн чечимдери каталогуна каттоо. Каталогго жетүү үчүн “ЭӨБ” МИге кайрылуу керек. КР мыйзамдарына ылайык, “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусу өзүнүн маалыматтык тутуму менен “Түндүк” ВЭӨТ аркылуу ишке ашырыла турган кызмат көрсөтүүлөрдүн бардыгын сүрөттөп, Каталогго каттап коюшу керек. Жаңы кызмат көрсөтүүлөр пайда болгон учурда маалыматтык тутум Каталогдо катталып, катышуучу “Түндүк” ВЭӨТкө кошулгандан кийин, “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусу жаңы кызмат көрсөтүүнү “Түндүк” ВЭӨТ аркылуу ишке ашыра баштаганга чейин ал Каталогдо каттоодон өткөрүлүүгө тийиш.  “Түндүк” ВЭӨТ оператору “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусу Каталогдо көрсөткөн маалыматтардын негизинде катышуучуну “Түндүк” ВЭӨТкө кошуу жөнүндө чечим кабыл алат;

техникалык документация менен кененирээк бул шилтемеден таанышса болот: https://wiki.ordo.gov.kg/

 Маанилүү: «Түндүк» ВЭӨТ кагаз түрүндөгү маалыматтар базасы менен иш алпарбайт.  Мамлекеттик же муниципалдык орган электрондук маалымат базасы жок болсо “Түндүккө” кошула албайт.  

«Түндүк» ВЭӨТкө кошулуу тартиби боюнча кененирээк маалымат

“Түндүк” ВЭӨТкө кошулуу үчүн катышуучу төмөнкүлөргө милдеттүү (регламент Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 11-апрелиндеги №200 "Түндүк” ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү тутумундагы маалыматтык тутумдардын  өз ара иштешүүсүнө талаптарды бекитүү жөнүндө» токтомунда камтылган):

—  “Түндүк” ВЭӨТкө кошулууда өзүнүн маалыматтык тутумунун “Түндүк” ВЭӨТ оператору бекиткен талаптарга жана ушул Талаптарга ылайык коопсуз жана үзгүлтүксүз иштешин камсыздоо;

— коопсуздук серверин орнотуу, маалыматтык тутумдун адаптерин, зарыл болгон учурда — мониторингдин локалдуу борборун түзүү, ошондой эле өзүнүн маалыматтык тутумунун  “Түндүк” ВЭӨТтө ушул талаптарга ылайык ишке жөндөмдүү болушун камсыздоо;

— кызмат көрсөтүүлөргө суроо-талап лог-файлдарын архивдөөнү талап кылынган мөөнөттө архивдөө жана архивделип жаткан маалыматтын тизмеги менен камсыздоо,  архивделген лог-файларга жетүүгө укуктуу жактарды аныктоо, ошондой эле мындай жетүүнүн шарттарын аныктоо;

— өзүнүн маалыматтык тутумуна жана маалыматты коргоого карата зарыл болгон чаралардын колдонулушун камсыздоо;

— ишке ашырылып жаткан кызмат көрсөтүүлөрдү Каталогго ушул Талаптарга ылайык каттоо, Каталогдогу маалыматтарды актуалдуу абалда сактап туруу;

— “Түндүк” ВЭӨТтүн башка катышуучусу менен сервис (кызмат көрсөтүү) деңгээли жөнүндө келишим түзүү (Servicelevel agreement — SLA), тараптар өз ара макулдашып алган мөөнөт ичинде кызмат көрсөтүүлөрдү уюштуруп, алардын жеткиликтүү болушун камсыздоо;

— “Түндүк” ВЭӨТ операторун кызмат көрсөтүүдөгү үзгүлтүккө учуроолор, маалыматтык тутумдагы пландалган жана алдын алуучу иштер, “Түндүк” ВЭӨТ ишиндеги каалагандай бузуулар менен үзгүлтүккө учуроолор жөнүндө токтоосуз маалымдоо;

— «Түндүк» ВЭӨТ аркылуу суроо-талаптарды берүүгө укуктуу ыйгарым укуктуу жактарды аныктоо, алардын өз маалыматтык тутумунда кынтыксыз идентификацияланышын жана мындай ыйгарым укуктуу жактын идентификатору кызмат көрсөтүүгө болгон суроо-талапта өткөрүлүп берилишин камсыздоо.

  • Арызда төмөнкү маалыматтар көрсөтүлөт:

— “Түндүк” ВЭӨТкө кошулуу жөнүндө өтүнүч берген катышуучунун аталышы, дареги;

— катышуучунун маалыматтык тутумду иштетүү жана администрлөө, маалыматтык тутумга киргизилген маалыматтын аныктыгы, ошондой эле “Түндүк” ВЭӨТ аркылуу кошулуу жана маалымат алмашуу (электрондук документтер менен) үчүн жооптуу, катышуучунун атынан “Түндүк” ВЭӨТ оператору менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишимге кол коюуга ыйгарым укук берилген ыйгарым укуктуу кызматкеринин (кызматкерлеринин) аталышы (Аты-жөнү, ээлеген кызматы).

  •  арыз алгандан кийин “Түндүк” ВЭӨТ оператору катышуучунун ыйгарым укуктуу өкүлүнө катышуучу, анын маалыматтык тутуму жана каталогдогу кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө автоматтык (онлайн) режимде маалыматтарды киргизүү жана өзгөртүү укугун берет.
  • маалыматтык тутумду каттоонун алдында “Түндүк” ВЭӨТ оператору “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусу, анын маалыматтык тутуму, кызмат көрсөтүүлөрү жөнүндө маалыматтарды, маалыматтык тутумдун техникалык жактан шайкештигин жана маалыматтык тутумдагы маалыматтын курамынын жана анын булактарынын “Түндүк” ВЭӨТ оператору белгилеген техникалык талаптарга, ушул Талаптарга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына шайкештигин текшерет, анын ичинде ушул Талаптардын 10-пунктуна ылайык катышуучунун маалыматтык тутумунун “Түндүк” ВЭӨТ аркылуу иштешүүгө болгон техникалык даярдыгын баалайт.

“Түндүк” ВЭӨТ оператору төмөнкү чечимдерди кабыл алат:

— катышуучуну каттоо жана “Түндүк” ВЭӨТкө кошулуу жөнүндө;

—четтетилиши керек болгон жагдайларды көрсөтүү менен каттоодон баш тартуу жөнүндө.

“Түндүк” ВЭӨТ оператору маалыматтык тутумду Каталогдо каттоодон жана “Түндүк” ВЭӨТкө кошуудан төмөнкү негиздер боюнча баш тартат:

—маалыматтык тутум кошулуу жана иштешүү үчүн ушул Талаптарда камтылган жана “Түндүк” ВЭӨТ оператору белгилеген техникалык талаптарга шайкеш келбейт;

— “Түндүк” ВЭӨТ операторуна маалыматтар буга ыйгарым укугу жок болгон адам (маалыматтык тутумдун ээсинин ыйгарым укуктуу өкүлү болбогон адам тарабынан)  тарабынан берилген;

— Каталогго киргизилген маалыматтар толук эмес же анык эмес маалыматтарды камтыйт.

  • “Түндүк” ВЭӨТ оператору каттоодон баш тартуу үчүн себепчи болгон негиздерди четтетүүнү сунуштайт. Каттоодон баш тартуунун себеби болгон жагдайлар четтетилгенден кийин кайрадан арыз берилсе болот.
  • “Түндүк” ВЭӨТкө кошулган учурда “Түндүк” ВЭӨТ оператору менен анын катышуучусу кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим түзүшөт, анда тараптардын укуктары, милдеттери жана жоопкерчилиги жазылып коюлат.
  • Маалыматтык тутум Каталогдо катталып, “Түндүк” ВЭӨТкө кошулган учурда “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусу:

— күбөлөндүрүүчү борбордо коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын,  өзүнүн маалыматтык тутуму үчүн электрондук кол тамга алат жана өзүнүн коопсуздук серверин “Түндүк” ВЭӨТтө каттоодон өткөрөт;

— “Түндүк” ВЭӨТ операторуна коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын, маалыматтык тутумдун электрондук кол тамгасын текшерүү сертификатын көрсөтүп берет;

— өзүнүн коопсуздук серверинде коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатынын,  маалыматтык тутумдун (тутумдардын) электрондук кол тамгасын текшерүү сертификатынын жабык ачкычтарын орнотот.

 “Түндүк” ВЭӨТ оператору:

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатында,  “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусунун маалыматтык тутумунун электрондук кол тамгасын текшерүү ачкычынын сертификатында көрсөтүлгөн маалыматтарды текшерет;

— коопсуздук серверинин аутентификациялык сертификатын, “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусунун маалыматтык тутумунун электрондук кол тамгасын текшерүү ачкычынын сертификатын каттайт.

  • ушул главада көрсөтүлгөн жол-жоболор аткарылгандан кийин “Түндүк” ВЭӨТ катышуучусунун маалыматтык тутуму “Түндүк” ВЭӨТкө кошулууга жана ведомстволор аралык иштешүүгө даяр деп эсептелинет.
  • Каталогго кошулган маалыматтардын ичинен аларга карата Кыргыз Республикасынын жекече маалыматтарды (жекече мүнөздөгү маалыматтар) коргоо жөнүндө мыйзамдарынын талаптары колдонулган жекече мүнөздөгү маалыматтан башкасы  жалпыга жеткиликтүү болуп саналат.
  • “Түндүк” ВЭӨТ компоненттеринин программалык камсыздоосун жана “Түндүк” ВЭӨТ колдонуучусунун интерфейсин пайдалангандыгы үчүн акы алынбайт.
  • өзүнүн маалыматтык тутумун байланыштырууну, өнүктүрүүнү, администрлөөнү, ошондой эле аутентификациялоону “Түндүк” ВЭӨТтүн катышуучулары жеке каражаттарынын эсебинен ишке ашырышат.  
  • “Түндүк” ВЭӨТ оператору акы төлөнгөн кызмат көрсөтө алат.

«Түндүк» ВЭӨТкө кошулуу үчүн кандай этаптардан өтүү керек болот?

«Түндүк» ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү тутумуна кошулууну пландап жаткан мамлекеттик органга, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына, мамлекеттик мекемеге же ишканага, юридикалык же жеке жакка (мындан ары – кызыкдар тарапка) төмөнкү этаптардан өтүү зарыл болот:

  1. башка мамлекеттик органдар менен байланыштыруу зарыл болгон бизнес-процесстерди же мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү аныктоо;
  2. өз ара байланышкан мамлекеттик органдарды аныктоо;
  3. маалымат базаларын инвентаризациялоо;
  4. маалыматтык тутумдарды инвентаризациялоо;
  5. сервис жана мамлекеттик кызмат көрсөтүү үчүн бизнес-процесстерди инвентаризациялоо;
  6. “ЭӨБ” МИ менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим түзүү;
  7. коопсуздук серверин сатып алуу же бөлүп берүү;
  8. келишимде камтылган милдеттерди аткаруу үчүн IT-адистердин ишин уюштуруу;

Маалыматты «Түндүк» платформасынын каталогуна киргизүү.

Башка маморгандар менен байланыштыруу зарыл болгон бизнес-процесстер менен мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү аныктоо

Биринчи этапта мамлекеттик орган ведомствонун ишинде же кызмат көрсөтүү процессинде башка мамлекеттик органдар менен маалыматтык иштешүү зарылдыгын өзү үчүн өз алдынча аныктап алууга тийиш.

Бул учурда башка багыттар боюнча мамлекеттик кызмат көрсөтүү үчүн маморгандын эмгектик, убакыттык жана, тийиштүү түрдө, каржылык ресурстары бошоп, көбөйөт.

Кызыкдар тараптын бизнес-процесстерин «Түндүк» долбоору менен төмөнкү максатта байланыштырса болот:

  1. ведомствонун өзүнүн ишинин натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн (1-мисал);
  2. жарандар жана ишкерлер менен алака түзүүдөгү бюрократияны төмөндөтүү үчүн (2-мисал).

1-мисал: Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинде (мындан ары ББжИМОН) билим берүүнү башкаруунун маалыматтык тутуму (ББМТ) бар, анын максаты – министрликти, ошондой эле билим берүү уюмдарын маалымдуу чечим

кабыл алуу үчүн маалымат жана билим менен камсыздоо болуп саналат. Тутумдун өзөгү болуп окуучулардын маалымат банкы: окутуунун алгачкы күнүнөн тартып учурдагы датага чейинки бардык өткөрүлгөн курстар, алынган баалар, сыйлыктар, даражалар жөнүндө такай

жүргүзүлүп турган академиялык жазуулар эсептелинет. Муну менен бирге эле ББМТда билим берүү уюмдарынын кыймылсыз мүлкү боюнча

маалымат камтылган, ал Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик каттоо кызматынын (мындан ары – МКК) Кадастр жана кыймылсыз мүлккө укукту каттоо департаментинин маалымат тутуму менен синхрондоштурулса болот. Буга байланыштуу

ББжИМ “Түндүк” командасынан аларды МКК Кадастр департаментинин тутумуна кошууну өтүнгөн.

2-мисал: Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине караштуу Мамлекеттик сатып алуулар департаменти азыркы тапта товарлар менен кызмат көрсөтүүлөрдү жеткирүүчү болгусу келген бардык ишкерлерден Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу

Салык кызматынан (мындан ары – МСК) салыктык карызы жок экендиги жөнүндө жана Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунан (мындан ары – Соцфонд) социалдык төлөмдөрү жөнүндө 2 маалымкатты талап кылат. «Түндүк» тутумун киргизгенден кийин

Мамлекеттик сатып алуулар департаменти юридикалык жана жеке жактардан маалымкаттарды талап кылуу зарылдыгынан баш тартып, мунун ордуна бул маалыматтарды автоматтык режимде МСК менен Соцфонддон алып туруу мүмкүндүгүнөн

колдонууну чечти.

2. Өз ара байланышта болгон маморгандарды аныктоо

ВЭӨТкө кошулуу үчүн кызыкдар тарап кайсы мамлекеттик органдар же юридикалык жактар менен электрондук форматта иштешүү керек экендигин аныктап алышы керек.

Мисалы: Жогоруда берилген мисалдарда Мамлекеттик сатып алуулар департаментине

МСК жана Соцфонд менен, ал эми ББжИМге – МКК менен иштешүү зарыл.

3. Кызыкдар тараптын маалымат базаларын инвентаризациялоо

Бул этапта мамлекеттик органдагы бардык маалымат базаларынын тизмесин түзүп, алардын функционалдык милдетин көрсөтүү зарыл. Бул үчүн адистер төмөнкү суроолорго жооп бериши керек:

  1. маалымат базасы электрондук формадабы же кагаз түрүндөгү топтоочулардабы (мисалы, картотека же архив түрүндө)?
  2. эгер маалымат базасы кагаз түрүндө болсо, аны качан электрондук түргө которуу пландалууда?  
  3. маалымат базасы дагы кандай маалыматтарды камтыйт? Маалымат базасынын ар бир кичи элементин жана анын форматын тыкыр тизмектеп бергиле (мисалы,  ысымы/фамилиясы/туулган жылы/тутумдагы макамы/катталуу мөөнөтү).
  4. колдонуудагы маалымат базаларынын техникалык өзгөчөлүктөрү боюнча:
  5. маалымат базасы кайсы программалоо тилинде жазылган?
  6. маалыматтарды топтоп түшүрүү мүмкүндүгү каралганбы?
  7. маалымат базасынын функционалы кандай?
  8. логирлөө функциясы (б.а. өзгөрүүлөр журналы) барбы?
  9. эмнени өзгөртсө болот, эмнени өзгөртсө болбой тургандыгын көрсөткүлө.

 

4. Маалыматтык тутумду инвентаризациялоо

Маалыматтык тутум – маалыматты сактоо, издөө жана иштеп чыгуу үчүн арналган тутум жана маалыматты камсыздап, тараткан тийиштүү уюштуруучулук ресурстар (адамдык, техникалык, каржылык ж.б.). Маалыматтык тутумга мисал катары мамлекеттик сатып алуулар порталын келтирсе болот.

  1. маалыматтык тутумдагы идентификациялоо процесси кандайча ишке ашырылат?
  2. маалыматтык тутумдагы/кызмат көрсөтүүлөр порталындагы катталуунун валидациясы/идентификацияны текшерүү процесси кандайча жүргүзүлөт?
  3. ага кайсы маалыматтар камтылат? Мында маалымат базасынын ар бир субэлементи (мисалы, ысымы/фамилиясы/туулган жылы/тутумдагы макамы/катталуу мөөнөтү) тыкыр тизмектелип, кандай форматта экендиги көрсөтүлөт.
  4. маалымат тутуму кандай маалымат базасы менен иш алпарат?
  5. маалыматтык өз ара аракеттенүү механизми кандай, б.а. маалыматтык тутум кандай маалыматтарды сурайт жана ал бул маалыматтарды кайдан алат?
  6. МисалыМамлекеттик сатып алуулар департаментинин маалыматтык тутуму МСКдан салыктык карыздары боюнча маалымкат жөнүндө маалымат алат;
  7. тутум машина окуй ала турган маалыматтар же документтердин скандары менен иштейби?
  8. маалыматтык тутумдун функционалын, анын милдеттери менен мүмкүнчүлүктөрүн ар бир функция менен маалыматтык категорияны тыкыр  сүрөттөө менен баяндагыла.

 

5. Функцияларды аткаруу жана мамлекеттик кызмат көрсөтүү үчүн бизнес-процесстерди инвентаризациялоо

Бул этапта ведомстволордун процесстерин инвентаризациялап, ар бир мамлекеттик кызмат көрсөтүүнүн ар бир кадамды тыкыр белгилеген иш алгоритмин түзүү зарыл. Бул кызмат көрсөтүүнү башка ведомство менен байланыштыруу керек (маалымкат берүү, документтин көчүрмөсүн алуу, отчетторду тапшыруу, электрондук порталдын иши). Мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн алгоритми маалыматтык тутумдун алгоритми катары эле башка ведомстволор менен өз ара аракеттенүү механизмин кадамдап ачып берүүгө тийиш.

Мамлекеттик кызмат көрсөтүү же маалыматтык тутум боюнча бизнес-процесстердин алгоритмин түзүү үчүн төмөнкү суроолорго жооп берүү керек:

  1. кызмат көрсөтүү (маалыматтык тутумдун иши) эмнеден башталып, эмне менен аяктайт?
  2. идентификациялоо механизми кандай?
  3. кандай операциялар аткарылат? Кандай тартипте?
  4. процессте операцияларды ктим аткарат?
  5. процессте кандай документер колдонулат жана жаралат?
  6. бул документтер кайсы операцияларда пайдаланылат/жаралат?
  7. процессте кандай шаймандар, материалдар, программалык камсыздоолор жана маалымат базалары колдонулат, алар кандай операцияларда пайдаланылат?
  8. процессте натыйжалуулуктун кандай көрсөткүчтөрү жана кайсы жерде белгиленет?

Бизнес-процессти сүрөттөө мисалдары 1-3-тиркемелерде көрсөтүлгөн.

6. “ЭӨБ” МИ менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим түзүү 

Уюштуруучу Кеңешме өткөргөндөн кийин кызыкдар тарап «ЭӨБ» МИ менен кошулуу/иштешүү жөнүндө келишим түзөт, анда тараптардын «Түндүк» ВЭӨТкө кошулуудагы укуктары менен милдеттери жазылат.

7. Коопсуздук серверин сатып алуу же бөлүп берүү

Кызыкдар тараптын «Түндүк» долбооруна кошулуудагы негизги практикалык кадамдардын бири болуп коопсуздук серверин, б.а. бардык кошулуп жаткан ведомстволордун «Түндүк» түйүнүнө чыгуу шлюзун  орнотуу эсептелинет. Коопсуздук сервери катары тутумдук блок, виртуалдык машине же физикалык сервер колдонулушу мүмкүн.

Коопсуздук сервери төмөнкү функцияларды аткарат:

  • кабарларды шифрлейт жана дешифрлейт;
  • лог-файлдарды түзөт;
  • кызмат көрсөтүүдөн пайдаланып жаткан кызыкдар тараптын жетүү укугун текшерет;
  • ыйгарым укугу жок тараптын маалыматтык тутуму кызмат көрсөтүүгө жетүүсүнө бөгөт коет;
  • ага байланышкан маалыматтык тутумдун кабарларын “Түндүк” платформасынын башка катышуучусуна кызмат көрсөтүүлөрдүн алкагында өткөрүп берип турат.

Коопсуздук серверине минималдуу талаптар

  • Серверди аппараттык камсыздоо (негизги плата, борбордук процессор, түйүндүк карталар, маалыматтарды сактоо тутумдары) толугу менен Ubuntu 18.04 операциялык тутумунда иштей алышы зарыл;
  • 64 разряддуу Intel dual-core, AMD же айкалышкан процессор;
  • AES нускамалар болушу сунушталат;
  • жок дегенде 4 GB оперативдик эс тутум (өнөр жайлык эксплуатация үчүн 8ГБ сунушталат );
  • 100 Mbps түйүндүк интерфейс;
  • зарылдыкка жараша аппараттык токендерди пайдалануу үчүн интерфейстер;
  • Конфигурацияга талаптар: орнотулган жана ылайыкталган Ubuntu 18.04 LTS x86-64 операциялык тутуму.
  • Бөлүнгөн статикалык (ак) IP даректин болушу.

Коопсуздук сервери бир нече маалыматтык тутумду тейлей алат.

8. Келишимде каралган милдеттерди аткаруу үчүн IT-адистердин ишин уюштуруу

Келишим түзүлүп, коопсуздук сервери орнотулгандан кийин кызыкдар тарап келишимде каралган милдеттерди аткаруу үчүн IT-бөлүмүнүн ишин уюштурууга милдеттенет.  

Кийинки маанилүү кадам – атайылаштырылган программалык камсыздоону -  адаптерди жазуу, ал кызмат көрсөтүү учурунда өз ара иштешүү үчүн «Түндүк» платформасы аркылуу бериле турган суроо-талаптардын «Түндүктүн» катышуучусунун маалыматтык тутуму талап кылган форматка, ошондой эле мунун тескерисинче да конвертацияланышын камсыздайт.

Кызыкдар тараптын кызматкерлери төмөнкү шилтемелер боюнча жеткиликтүү болгон адаптерлерди жазуу боюнча нускаманы өз алдынча окуп-үйрөнүп алышы керек:

Зарылдыкка жараша «ЭӨБ» МИ кызматкерлери адаптерлерди жазуу боюнча усулдук жардам көрсөтүүгө даяр.

9. «Түндүк» платформасынын Каталогуна маалыматты киргизүү

Кызыкдар тараптын адистери онлайн-режимде https://ordo.gov.kg/catis дарегиндеги Каталогго төмөнкү маалыматтарды киргизүүгө тийиш:

  • өзүнүн уюму жөнүндө;
  • “Түндүк” платформасына кошула турган өзүнүн маалыматтык тутуму (маалыматтык тутумдар) жөнүндө;
  • “Түндүк” аркылуу ишке ашырыла турган кызмат көрсөтүүлөр жөнүндө;
  • өзүнүн маалыматтык тутумунда колдонулган маалымдама китеби менен классификаторлору жөнүндө.

Көрсөтүлгөн маалыматтардын форматы менен тизмеги 4-тиркемеде берилген.

«Түндүк» ВЭӨТ тутумунун андан кийинки иштеши

Кызыкдар тараптар «Түндүк» платформасына кошулгандан кийин төмөнкүлөргө милдеттенет:

  • өз маалыматтык тутумдарынын коопсуздук серверлерин башкарууга;
  • маалыматтык тутумдарды, кызмат көрсөтүүлөрдү Кызмат көрсөтүүлөрдүн жана кызмат көрсөтүүлөрдүн принциптеринин сүрөттөлүшү камтылган каталогдо каттоо;
  • “Түндүк” коопсуздук серверлери аркылуу өз ара иштеше турган маалыматтык тутумдарды администрлөө;
  • эки тарап алдын ала сүйлөшүп алган мөөнөт ичинде макулдашылган кызмат көрсөтүүлөрдү түзүү жана ачуу;
  • өз маалыматтык тутумдарынын, адаптерлердин жана коопсуздук серверлеринин туруктуу ишке жөндөмдүүлүгүн камсыздап туруу;
  • “Түндүк” аркылуу кызмат көрсөтүүлөрдүн алкагында маалыматтарды калыптандырууну жана жөнөтүүнү, кабыл алууну жана иштеп чыгууну жүзөгө ашыруу;
  • “Түндүктүн” иштөө принциптери сакталышын, электрондук кабарларда камтылган маалыматтардын толуктугун жана аныктыгын  камсыздоо;
  • “Түндүккө” кошулууда өз маалыматтык тутумунун коопсуз жана үзгүлтүксүз иштешин камсыздоо;
  • кызмат көрсөтүүлөрдүн суроо-талаптарынын лог-файлдарын архивдөө;
  • архивдөө жол-жоболорун иштеп чыгуу, анда архивдөө мөөнөттөрү жана архивделген маалыматтын тизмеги көрсөтүлүшү керек;
  • архивделген лог-файлдарга жете алган адамдарды аныктап, ошондой эле жетүү шарттарын аныктоо керек;
  • “Түндүк” аркылуу маалыматтарды берүү үчүн катышуучу-кызмат көрсөтүүчүнүн маалыматтык тутуму үчун зарыл болгон коопсуздук деңгээлин камсыздоо;
  • “Түндүктүн” командасын өз маалыматтык тутумунда кызмат көрсөтүүсүндөгү үзгүлтүккө учуроолор жөнүндө маалымдап туруу;
  • Каталогдогу кызмат көрсөтүү жөнүндө маалыматтардын актуалдуу абалда болушун камсыздоо;
  • “Түндүктүн” командасын “Түндүктүн” ишиндеги каалагандай бузуулар жана үзгүлтүккө учуроолор жөнүндө токтоосуз маалымдап туруу.

Төмөнкү учурларда кызыкдар тараптын «Түндүк» платформасына кошулуусу жараксыз деп табылышы мүмкүн:

  • кошулуу учурунда анык эмес же толук эмес маалымат берсе;
  • кошулуу жөнүндө келишимде белгиленген шарттарды бузса;
  • “Түндүк” платформасынын кызмат көрсөтүүлөрүн кыянаттык менен пайдаланса.

1-тиркеме. Электрондук сатып алуулар порталында катталуу жана документтерди берүү боюнча бизнес-процесстин алгоритми

  1. Электрондук сатып алуулар порталында катталуу

Жеткирип берүүчү жана сатып алуучу зарыл болгон маалыматтарды толтурат.

  1. өтмө идентификаторлор: жетекчинин PINи. Уюмдун ЖСН.
  2. аныктама: жеткирип берүүчү / сатып алуучу (*)
  3. юридикалык дареги / факт жүзүндөгү дареги
  4. банкты тандоо / эсептешүү эсеби / банктын БИКи – идентификатор — банктык реквизит боюнча катты тиркөө
  5. тандоо сатып алуу бөлүмүнүн жетекчиси – артыкчылык сатып алуу бөлүмүнун жетекчиси
  1. Ийгиликтүү катталгандыгын тастыктоо 
  1. Идентификация / валидация (документ камтылган электрондук кат). Жөнөтүлгөн электрондук каттын шаблонунун алдына кол коюп, аны Мамсатып алуулар департаментине алып келүү керек (2 жумага чейин)
  2. Колдонуучу Мамсатып алуулар департаментинен логин / сыр сөз алат.
  1. Порталга логиндин / сыр сөздүн жардамы менен кирүү

Сатып алуучу үчүн опциялар:

  1. смета түзүү – порталга бекитүү.
  2. ачуу мөөнөтүн аныктоо
  3. мамсатып алуунун форматын тандоо:
  4. кыскартылган (2 жума);
  5. тикелей келишим (2 күн);
  6. стандарттуу (3 жума).

Жеткирип берүүчүлөр үчүн опция:

  1. Тендерди издөө
  2. Тендерди талдоо
  3. Катышууга арыз берүү
  4. Лотту тандап алуу:
  5. Лоттун курамдык бөлүктөрү боюнча сунуштар
  6. Квалификациялык талаптар. Төмөнкү документтерди тиркөө:
  • МСКдан салыктык карызы жок экендиги жөнүндө маалымкат;
  • Соцфонддон социалдык төлөмдөр боюнча карызы жок экендиги жөнүндө маалымкат;
  • Юстминден уюштуруучулары жөнүндө маалымат;
  • ИИМден соттолбогондугу жөнүндө маалымат.
  1. Документтердин скан көчүрмөлөрү:
  • Шайкештик сертификаттары;
  • Аудитордук отчёт;
  • Каржы ресурстарына жетүү жөнүндө маалыматтар;
  • Юридикалык макамы жана катталган жери;
  • Ишмердик түрү жөнүндө документ;
  • Бухгалтердик баланс;
  • Соттор жана арбитраждык териштирүүлөр;
  • Лицензиясы;
  • Тажрыйбасы жөнүндө маалыматтар;
  • Ташып келүүлөрдүн жалпы наркы жөнүндө маалыматтар;
  • Башка талаптар – сатып алуучулар эмнени каалашат.
  1. Төмөнкүлөрдүн болушу милдеттүү эмес:
  • Ички жеткирүүчүлөргө жеңилдиктер (товар чыгарылган жер - биздикилер, чет элдиктер – транспорттук чыгымдар);
  • Товарды камсыздандыруу;
  • Бажы;
  • Техникалык көзөмөл;
  • Товарды жеткирүүдөгү документтер: жеткирүүчүнүн товарлардын сүрөттөлүшү камтылган эсеп фактурасы, транспорттук коштомо кагаздар, камсыздандыруу күбөлүгү, өндөрүлгөн жердин сертификаты,  кепилдик сертификаты, техникалык көзөмөл.
  1. Кепилдик камсыздоо (банктар менен кепилдик кат боюнча иштешүү);
  2. Жалпы талаптар электрондук почтага жөнөтүлөт жана өз колу менен кол коюшун талап кылат
  3. Мамлекеттик сатып алуулар процессине катышуу. Конверттерди ачуу.
  1. Тендердин жеңүүчүсү жеңишке жеткенден кийин документтердин түп нускаларын алып келет.

 

2-тиркеме. “МСКда салыктык карыздын жоктугу жөнүндө маалымкат берүү” мамлекеттик кызмат көрсөтүүнүн алгоритми

Юридикалык жакты идентификациялоо.

  • Өтмө идентификаторлор: уюмдун ЖСН;
  • Уюмдун легалдуу өкүлүнүн PINи;
  • Маалымат базасынан МСКдагы салыктык карызы боюнча суроо-талап;
  • Жеке жак легалдуу өкүлү экендигин далилдеп бериши керек (директор, бухгалтер, салыктык ишенимдүү адамы).

Текшерүү шайманы: МСКнын юржактарынын базасы же салыктык ишеним кат

2)  Салыктык карызы бар же жок экендиги жөнүндө маалымкат берүү.

Пайдаланылган маалымат базасы: МСКнын юридикалык жак жөнүндө маалымат базасы – субэлементтер: уюштуруучулар, уюмдун бухгалтери, СЖН (ИНН), карызы

Пайдаланылган кагаз жүзүндөгү документтер: (мүмкүнчүлүк) Директордун же башкы бухгалтердин колу коюлган Салыктык ишеним кат.

Пайдаланылган электрондук документтер: жок

3-тиркеме. “Түндүк” ведомстволор аралык өз ара иштешүүнүн активдеринин каталогунда катталган маалыматтардын тизмеги

  1. «Мекемелер» чакан тутуму

Жалпы маалыматтар

  • Мекеменин аталышы
  • Мекеменин идентификатору
  • Англис тилиндеги аталышы
  • Катталган коду
  • URL
  • Мекеменин сүрөттөлүшү
  • Мекеменин тиби
  • Мекеменин ролу
  • Мекеменин Каталогдогу макамы
  • Кызыкдар тараптын “Түндүк” платформасына кошулуу макамы

Байланыштагы адамдар

  • Байланыштагы адамдын электрондук почтасынын расмий дареги
  • Байланыштагы адамдын расмий телефону
  • Адамдын мекемедеги кызматы жана функциялары

Окуялар жана чечимдер

  • Окуянын тиби
  • Датасы
  • Чечимдин сүрөттөлүшү
  1. «Тутумдун» тутумчасы

Жалпы маалыматтар

  • Маалыматтык тутумдун аталышы
  • Маалыматтык тутумдун кыскача аталышы же коду
  • Маалыматтык тутумдун тиби
  • Англис тилиндеги аталышы
  • URL. Расмий вебсайтка шилтеме
  • Максаты
  • Милдеттери

Байланышкан мекемелер, Тутумдар жана Активдер

  • Функция. Мамилелердин тиби
  • Байланышкан чечимдин аталышы

Байланыштагы адамдар

  • Байланыштагы адамдын ысымы
  • Байланыштагы адамдын электрондук почтасынын расмий дареги
  • Байланыштагы адамдын расмий телефону
  • Адамдын мекемедеги кызматы жана функциялары

Шаймандар. Стандарттар. Протоколдор

  • МТда пайдаланылган шаймандын, техникалык каражаттардын, ресурстардын тиби
  • Шаймандын аталышы

Окуялар жана чечимдер

  • Окуянын тиби
  • Датасы
  • Чечимдин баяндалышы

Параметрлер

  • Кызмат көрсөтүү деңгээли жөнүндө келишим, коопсуздук жана башка параметрлер
  • Параметрдин аталышы
  • Параметрдин мааниси

Маалыматтардын сүрөттөлүшү

  • Документтер
  • МТ маалыматтарын XMI, UML, XSD ж.б. түрүндө сүрөттөгөн документтин баяндалышы
  • URL. Документке шилтеме
  • Каталогго жүктөлгөн файлдын аталышы

Маалыматтардын объектилери жана Маалыматтардын Элементтери

  • Иерархиядагы деңгээл
  • Элементтин МТдагы аталышы
  • Түшүндүрмө
  • Маалыматтар элементинин касиеттери
  • Маалыматтардын ээси. Ушул маалыматтардын фрагменти үчүн жооптуу болгон МТ аталышы

Базалык документтер

  • Документтин аталышы
  • URL. Интернеттеги документке шилтеме
  • Жүктөлгөн файлдын аталышы

Техникалык документтер

  • Техникалык документтин функциясынын тиби
  • Техникалык документтин аталышы
  • URL. Документ интернетте жеткиликтүү болсо, ага шилтеме
  • Жүктөлгөн файлдын аталышы
  1. «Кызмат көрсөтүүлөр» чакан тутуму 

Жалпы маалыматтар

  • Кызмат көрсөтүүнүн аталышы
  • Идентификатор. Кызмат көрсөтүүнүн кыскача аталышы же коду
  • Кызмат көрсөтүүнүн сүрөттөлүшү
  • Кызмат көрсөтүүнүн классификациясы
  • Жеке маалыматтар: Кызмат көрсөтүү жеке маалыматтарды жана/же аяр маалыматтарды камтый тургандыгын көрсөткөн касиет 
  • WSDL (веб-сервистерди сүрөттөө тили). WSDL файлынын аталышы жана шилтемеси
  • URL кызмат көрсөтүүлөрү. Вебсайтка шилтеме
  • Пайдалануу эрежелери. Кызмат көрсөтүүдөн пайдалануу принциптери.

SLA кызмат көрсөтүүлөрүнүн деңгээли жөнүндө келишимдер

  • Параметрдин аталышы. Параметрдин тиби МТда SLA, коопсуздук, жеткиликтүүлүк ж.б. деңгээлин сүрөттөө үчүн пайдаланылат.
  • Параметрдин мааниси

Аталыштардын мейкиндиги (Namespaces)

  • Кызмат көрсөтүүдө колдонулган аталыштардын мейкиндиги

Байланыштагы адамдар

  • Байланыштагы адамдын ысымы
  • Электрондук почта. Байланыштагы адамдын электрондук почтасынын расмий дареги
  • Телефон. Байланыштагы адамдын расмий телефону
  • Функция. Адамдын мекемедеги кызматы жана функциялары

Керектөөчүлөр

  • Керектөөчүнүн уюмунун аталышы
  • Шилтеме. Каталогдогу ички шилтеме
  1. «Активдер» чакан тутуму

Жалпы маалыматтар

  • Активдин аталышы
  • Идентификатор. Активдин кыскача аталышы же коду
  • Ээси. Активдерге жооптуу
  • Активдин абалы
  • Жаңылоону аткаруу мезгилдүүлүгү. Жаңылоо эрежелери...
  • Иш-аракеттин башталышы
  • Маалымат

Байланыштагы адамдар

  • Аталышы
  • Электрондук почта
  • Телефон
  • Функциясы. Адамдын мекемедеги кызматы жана функциясы

Документтер

  • Функция. Документтин активдер баяндалган функциясынын тиби
  • Аталышы. Документтин активдер баяндалган аталышы
  • URL. Документ интернетте жеткиликтүү болсо, ага шилтеме берүү
  • Файлы. Жүктөлгөн файлдын Каталогдогу аталышы

Окуялар жана чечимдер

    • Окуянын тиби
    • Чечим. Чечимдин баяндалышы